7 oktober 2010
Duurzaam bouwen gebaat bij integratie van constructie en installatie
De carbon footprint van woningen is onderzocht, met specificaties naar bouwmaterialen en installaties. Twee conclusies springen er uit. De eerste is dat niet het bouwsysteem (zware of lichte massa) bepalend is, maar het energieconcept in combinatie met het bouwsysteem. De tweede conclusie is dat betonkernactivering in combinatie met warmtepompen als meest energiezuinige combinatie naar voren komt.
Nieman Consultancy B.V. heeft op verzoek van het BetonPlatform de carbon footprint voor woningbouw in kaart gebracht. Dit betreft de uitstoot van CO2 gedurende de gehele levenscyclus van een woning, vanaf de productiefase van bouwmaterialen tot en met sloop en recycling, alsmede het gebouwgebonden energiegebruik voor verwarmen en koelen. De CO2-emissies zijn bepaald van standaard referentiewoningen voor de meest voorkomende bouwconcepten, variërend van lichte tot zware massa. Acht verschillende energieconcepten met een energieprestatiecoëfficiënt variërend van EPC 0,8 tot EPC 0,4 zijn daarbij beoordeeld. De bekeken periode is 75 jaren vanaf de bouw.
CO2-emissie
De ontwikkeling van de CO2-emissie in de tijd is geïllustreerd in figuur 1, geldig voor EPC = 0,7. Blauw staat voor bouwmateriaal, geel voor installaties en rood voor het energiegebruik tijdens het gebruik van de woning voor verwarming en koeling. Na 75 jaar gebruik is deze bijdrage aan de totale CO2-emissie aanzienlijk meer dan die van de materialen. In cijfers uitgedrukt: materialen 35.000 kg CO2, installaties 21.000 kg CO2 en gebouwgebonden energiegebruik 120.000 kg CO2. Dat betekent dat in de CO2-footprint de bijdrage van het energiegebruik dubbel zo groot is als de totale milieubelasting van de bouwmaterialen en installaties samen. De verschillen tussen de CO2-bijdrage uit de diverse bouwmaterialen zijn beperkt tot enkele procenten.
Massa van materialen
Meest opvallende conclusie uit het onderzoek is dat lichte bouwsystemen qua milieubelasting relatief minder gunstig scoren, ondanks het feit dat deze bouwsystemen een lagere (gunstiger) milieubelasting door bouwmaterialen hebben. Dit wordt veroorzaakt door een hoger gebouwgebonden energiegebruik om oververhitting in de zomerperiode te voorkomen door inzet van airco's. Bouwsystemen met lage gebouwmassa's leiden tot een 3 à 4 maal zo hoge koelbehoefte als bouwsystemen met veel thermische massa zoals gietbouw en prefab-betonbouw. Om in de lichte woningen een behaaglijk binnenklimaat te krijgen moet de overtollige warmte met koelapparaten worden afgevoerd. Dit leidt tot een fors energiegebruik van circa 4.000 MJ/jaar, d.w.z. bijna 21.000 kg CO2 over de gehele levensduur van de woning. Woningen met veel bouwmassa hebben een koelenergiegebruik van circa 500 - 1.500 MJ. Door toepassing van betonkernactivering (BKA) kan het koelenergiegebruik ten opzichte van een matige gebouwmassa met circa 1/3 worden gereduceerd.
Meer informatie: Màrie van der Poel
